Cumhuriyet'in temellerinin atıldığı Sivas'ta düzenlenen Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu (TGK) Başkanlar Kurulu Toplantısı'nda konuşan TGK Genel Başkanı M. Nuri Kolaylı, gazeteciliğin teknolojik, ekonomik ve mesleki açıdan tarihinin en kritik dönüşüm dönemlerinden birini yaşadığını belirtti. Kolaylı, yaklaşık iki yıldır hazırlıkları sürdürülen Basın Meslek Yasası Taslağı'nın Sivas'ta son kez değerlendirilerek ortak iradeyle şekillendirileceğini açıkladı.
Türkiye'nin dört bir yanından 9 gazeteciler federasyonu ile 73 gazeteciler cemiyetinin temsilcilerinin katıldığı toplantının açılışında konuşan Kolaylı, Türkiye Gazeteciler Konfederasyonu'nun bugün 9 federasyon ve 93 gazeteciler cemiyetini aynı çatı altında buluşturan ülkenin en büyük meslek kuruluşu olduğunu söyledi.
"Gazetecilik demokrasinin vazgeçilmez kurumlarından biridir"
Gazeteciliğin yalnızca bir meslek olmadığını vurgulayan Kolaylı, "Gazetecilik gerçeğin peşinden gitme sorumluluğudur. Kamu adına denetim yapmaktır. Gerektiğinde alkışlanmayı değil, gerçeği yazmayı tercih edebilmektir. Bu nedenle gazetecilik demokrasinin vazgeçilmez kurumlarından biridir." dedi.
Basın özgürlüğünün yalnızca gazetecilerin değil, toplumun doğru bilgiye ulaşma hakkının güvencesi olduğuna dikkat çeken Kolaylı, özgür basının olmadığı yerde güçlü demokrasinin, bağımsız gazetecinin olmadığı yerde ise şeffaf yönetimin mümkün olmayacağını ifade etti.
"Teknoloji haber üretebilir, güven üretemez"
Gazetecilik mesleğinin son yılların en büyük dönüşümünü yaşadığına işaret eden Kolaylı, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin haber üretim süreçlerini değiştirdiğini ancak gazeteciliğin temel değerlerinin değişmediğini söyledi.
"Teknoloji haber üretebilir ama güven üretemez. Yapay zekâ metin yazabilir ancak vicdan sahibi olamaz." diyen Kolaylı, doğrulanmış bilgiye olan ihtiyacın her zamankinden daha fazla arttığını belirterek kamu yararı ile toplum vicdanı arasındaki dengeyi yalnızca gazetecilerin kurabileceğini kaydetti.
Yerel basının yaşadığı ekonomik sıkıntılara dikkat çekti
Konuşmasında yerel basının karşı karşıya bulunduğu ekonomik sorunlara da geniş yer veren Kolaylı, gazeteler, televizyonlar, radyolar ve internet haber sitelerinin artan maliyetler ve azalan gelirler nedeniyle ayakta kalma mücadelesi verdiğini söyledi.
Gazete kâğıdından baskıya, dağıtımdan enerjiye ve internet altyapısına kadar tüm giderlerin katlanarak arttığını belirten Kolaylı, resmî ilan sistemindeki değişiklikler, ilan sayılarındaki azalma ve doğrudan temin uygulamalarının Anadolu basını üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti.
Yerel basının yalnızca ticari bir işletme olmadığını vurgulayan Kolaylı, "Yerel basın bulunduğu şehrin hafızasıdır, vatandaşın sesi ve demokrasinin yereldeki en güçlü teminatıdır. Bir yerel gazete kapandığında yalnızca bir yayın organı değil, o şehrin hafızasından da bir sayfa eksilir." dedi.
Basın Meslek Yasası Taslağı Sivas'ta değerlendiriliyor
Yaklaşık iki yıldır akademisyenler, hukukçular ve meslek örgütlerinin katkılarıyla hazırlanan Basın Meslek Yasası Taslağı'nın Sivas'ta son kez ele alınacağını açıklayan Kolaylı, taslağın herhangi bir siyasi anlayışın değil, gazetecilik mesleğinin ortak aklının ürünü olduğunu söyledi.
Hazırlanan düzenlemenin gazetecileri susturmayı değil güçlendirmeyi amaçladığını belirten Kolaylı, çağdaş bir meslek yasasının; gazetecilerin haklarını güvence altına alan, etik değerleri güçlendiren, basın kartını mesleki esaslara bağlayan ve meslek içi eğitimi sürekli hale getiren bir yapı oluşturacağını ifade etti.
Türkiye Basın Meslek Birliği önerisi
Taslağın en önemli başlıklarından birinin Türkiye Basın Meslek Birliği'nin kurulması olduğunu açıklayan Kolaylı, gazeteciliğin de diğer meslek gruplarında olduğu gibi güçlü bir meslek kuruluşuna ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Kurulması önerilen birliğin hiçbir siyasi ya da ekonomik grubun etkisinde olmayacağını vurgulayan Kolaylı, "Bu kurum yalnızca gazeteciliğin kurumu olacak; meslek onurunu, gazetecilerin haklarını ve toplumun doğru haber alma hakkını koruyacaktır." dedi.
Konuşmasının sonunda toplantıya ev sahipliği yapan Sivas 4 Eylül Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Muhittin Karahan ile yönetimine teşekkür eden Kolaylı, alınacak kararların basın camiası ve Türkiye demokrasisi için hayırlı olmasını diledi.
